Amper zes maanden na de presentatie van Red Bull Racing in Melbourne maakte de energiedrankfabrikant in Spa de overname bekend van Minardi. Daarmee bouwt de energiedrankfabrikant op een ongekende manier aan de weg en spreidt ze al binnen een jaar haar vleugels in de Formule 1.

F1-Planet.com's Stefan Zwinkels analyseerde de opmerkelijke reeks van gebeurtenissen die niet alleen voor Red Bull en Minardi verstrekkende gevolgen heeft...

Een op het eerste oog gewone zaterdagmiddag in Spa, voor zover je een Grand Prix-weekend 'gewoon' kunt noemen, zou voor de Formule 1 achteraf grote gevolgen hebben. Even na de klok van 15.00 uur was er het officiële persbericht dat Red Bull het team van Minardi had gekocht. Paul Stoddart deed daarmee na ruim vier jaar afstand van het team dat hij destijds van de ondergang behoedde en het sindsdien weer kleur en zelfvertrouwen heeft gegeven. Het is een beslissing van cruciale betekenis voor de sport, want na de overnames van respectievelijk Jordan en Sauber gaat daarmee ook de laatste privateer op in een groter geheel. 

Het was daarmee de bezegeling van het einde van een tijdperk en dat was iets wat de gemengde gevoelens, waarmee het nieuws op het paddock en ook bij de fans werd ontvangen, zeker rechtvaardigde. Minardi verwierf in de afgelopen twintig jaar een cultstatus in de Formule 1. Steevast de nummer laatst, maar wél een team dat de meest zware tijden steeds doorstond. Een team met karakter dat altijd volhardde in haar missie met zeer beperkte middelen toch aan de start te komen en daarbij op respectabele achterstand te blijven van de grote jongens.

Aan dat laatste lijkt met de overname van Red Bull definitief een einde te komen, want niet alleen beoogt de energiedrankfabrikant met het aantrekken van Minardi een team in te richten voor jong talent uit het Red Bull Driver Academy programma. Het nieuwe team zou aanmerkelijk competitiever voor de dag moeten komen dan Minardi tot op heden is geweest. De naam Minardi lijkt daarom per definitie niet te passen in de plannen van Red Bull-eigenaar Dietrich Mateschitz en, zoals diens rechterhand Helmut Marko zich onlangs liet ontvallen, de Minardi-basis in Faenza eigenlijk ook niet. Niettemin bedong Paul Stoddart bij de verkoop dat Red Bull in ieder geval nog twee jaar in staat voor het huidige personeelsbestand van het team, dat daarmee de tijd krijgt om zich binnen Red Bull, dan wel elders te oriënteren.

Voor wat betreft Red Bull, paste de overname perfect in het plaatje van de manier waarop het merk zich in de afgelopen maanden heeft geprofileerd. Na de overname van Jaguar legde het team er met een gelikte marketingcampagne, een indrukwekkend nieuw hospitality compound en, eerlijk is eerlijk, sterke resultaten in de eerste races de nadruk op dat het meer was dan het oude Jaguar-team in een nieuw jasje. Halverwege het seizoen kwam daar de gedroomde alliantie met Ferrari bij, waardoor het team zich vanaf 2006 met trots Red Bull Ferrari mag noemen. Sinds de opkomst van de energydrink in de jaren '90 hebben Mateschitz en zijn bedrijf stapsgewijs toegewerkt naar dat moment en inmiddels steunt ze een compleet arsenaal aan talentvolle, jonge coureurs.

Die jonge rijders zijn er de reden van dat het merk sinds een paar maanden haar pijlen heeft gericht op een tweede   Formule 1-team. Al bij de start van Red Bull Racing stond het voor het luxe-probleem dat ze drie rijders onder contract had voor twee auto's: Christian Klien en Vitantonio Liuzzi moesten de tweede RBR-cockpit daarom delen. In meerdere opzichten was dat geen ideaal uitgangspunt, want behalve de ontevredenheid die het kon losmaken bij de rijders zou daardoor continuïteit worden gemist. De beoogde ontwikkeling van de coureurs als ook de sfeer in het team kon daardoor onder druk komen.

Tegelijkertijd maakte Paul Stoddart er geen geheim van dat wanneer iemand het juiste bod zou doen, hij zijn team zou verkopen. De Australiër had het team begin 2001 van een zeker lijkende ondergang behoed en de manier waarop hij het team vervolgens weer op de rit kreeg en binnen zes weken een nieuwe auto aan de start bracht, baarde opzien bij de gevestigde orde. Niettemin bleef Minardi een team in financiële nood. Beide coureurs moesten forse bedragen meebrengen om het team draaiende te kunnen houden en het was sterk afhankelijk van de televisie-inkomsten, waarop ze, na het verdwijnen van Prost en Arrows, als tiende team kon rekenen. 

Uit diverse hoeken kwamen er de afgelopen maanden echter geluiden dat diverse partijen voorbereidingen treffen om nieuwe teams te starten in het Formule 1 Wereldkampioenschap. Tot op heden staat er een borgsom van $48 miljoen op een compleet nieuwe inschrijving bij de FIA, maar die bepaling zal vrijwel zeker verdwijnen als met ingang van 2008 het nieuwe Concorde Verdrag van kracht wordt. Vanaf dat moment zou Minardi onder de huidige omstandigheden kansloos zijn om te overleven. De veelal door fabrikanten ondersteunde initiatiefnemers zouden bij voorbaat geacht moeten worden zich voor Minardi te plaatsen en daarmee zou het team buiten de top-10 eindigen.

Dat sombere toekomstperspectief gaf voor Stoddart de doorslag, toen hij op zaterdagmiddag zijn handtekening zette onder de overeenkomst met Red Bull. Hij kreeg een goede prijs en de werkgelegenheid in het team was daarmee in ieder geval nog voor twee jaar gegarandeerd. Iets wat Stoddart zelf, ondanks de stijgende lijn in Minardi's resultaten, nooit kon.

Een aantal zaken waren na het verschijnen van het perbericht direct duidelijk: dat Minardi in haar huidige vorm zal verdwijnen, dat het team vrijwel zeker Red Bull Light zal gaan heten én dat Scott Speed en Vitantonio Liuzzi vrijwel zeker het rijdersduo gaan vormen. Red Bull lost daarmee in een klap de overcapaciteit bij Red Bull Racing op en is bovendien met de overname van Minardi op termijn goedkoper uit dan wanneer de diverse protégés tegen forse vergoedingen bij andere teams zouden worden ondergebracht. 

Een andere belangrijke implicatie was dat het junior project niet alleen voor de rijders, maar ook voor de technici het voorportaal kon worden van Red Bull Racing. Beginnend technisch talent kan bij het Junior team de kneepjes van het vak worden bijgebracht, terwijl gevorderd personeel kan doorstromen naar het Red Bull Racing hoofdkwartier in Milton Keynes. 

Het junior team zal in 2006 met Cosworth V10-motoren aan de start staan, de motoren die nu nog achterin de Red Bull's van David Coulthard en Christian Klien zitten. Binnen beide teams bestaat dus een brede kennis van de motor. De RB1 is er bovendien volledig op afgestemd en dat biedt interessante mogelijkheden. Hoewel de regels het formeel uitsluiten dat teams gebruik maken van materialen van anderen ligt het voor de hand dat er een dezer dagen door Red Bull Racing een gezonde dosis 'inspiratie' naar Faenza wordt gestuurd voor de ontwikkeling van de auto van het junior team voor 2006.

Voor de rijders van de Red Bull Driver Academy is de overname van Minardi vanzelfsprekend goed nieuws: behalve vier cockpits zijn er bovendien nog twee posities van derde rijder beschikbaar. Maar zo goed als het nieuws is voor deze coureurs, zo'n klap is het voor jong talent dat niet de steun geniet van autofabrikanten of een onderneming als Red Bull. Met het feitelijke verdwijnen van Minardi verdwijnt de belangrijkste springplank voor jong talent in de Formule 1. Dankzij Minardi konden coureurs als Giancarlo Fisichella, Jarno Trulli, Fernando Alonso en Mark Webber debuteren. Elk van hen rijdt momenteel voor een van de topteams. Met de overname van Minardi en Jordan, dat overgaat in Midland, wordt het vrijwel onmogelijk voor coureurs om zonder steun van betrokken fabrikanten door te breken. Alleen via de lastige rol van testrijder zouden ze zich in de kijker kunnen rijden, maar zelfs dan blijft het een risicovolle keuze zonder garanties. 

Of de Formule 1 bij die toenemende geslotenheid gebaat is, mag worden betwijfeld. De sport profileert zich als de top van de autosport, waarin de beste coureurs elkaar tegen komen, maar in feite kiezen de teams in toenemende mate voor de zekerheid van de gevestigde namen. Dat is commercieel aantrekkelijk en brengt minder risico's met zich mee. 

Een ander belangrijk gevolg van de overname is dat het de macht van Red Bull in de Formule 1 in een klap verdubbelt. Met twee stemmen in de vergadering van teameigenaren mag Mateschitz zich binnen een jaar na de oprichting van het eerste Red Bull-team een van de meest invloedrijke mensen in de sport wanen. Iets wat Bernie Ecclestone en Max Mosley overigens goed uitkomt, want de Oostenrijkse ondernemer staat op zeer goede voet met zowel Ecclestone als de FIA-president. Onlangs tekende hij al de nieuwe Concorde Overeenkomst voor Red Bull Racing en binnenkort zal hij ook het toekomstige Junior-team aan de Formule 1 verbinden voor de jaren na 2007. Dat was onder de Minardi-vlag en Paul Stoddart anders uitgepakt. Stoddart was fervent tegenstander van de politiek van de FIA en schaarde zich achter de fabrikanten die zich oriënteerden op een alternatief kampioenschap.

Met het vooruitzicht op toezegging van het tweede Red Bull-team weten Ecclestone en Mosley in ieder geval vier van de huidige tien teams achter zich. Behalve Red Bull hebben ook Ferrari en Midland het nieuwe Concorde Verdrag ondertekend. Daarmee wordt de druk op de andere teams ondubbelzinnig opgevoerd, omdat de twijfels over de levensvatbaarheid van het Wereldkampioenschap Formule 1 na 2007 nu wel volledig zijn weggenomen. Mosley zei bovendien dat drie nieuwe, potentiële deelnemers bij de FIA hebben geïnformeerd naar de mogelijkheden voor deelname vanaf 2008. "Met deze drie en de vier teams die zich aan het nieuwe verdrag zullen committeren, zouden er dan nog maar vijf plaatsen overblijven", aldus Mosley. 

Red Bull fungeert dus, bewust of onbewust, als een breekijzer in de situatie rond de toekomst van de Formule 1. Iets wat andere teambazen Mateschitz niet bepaald in dank zullen afnemen. Niet alleen verdubbelt zijn zeggenschap, hij lijkt met Ferrari een machtsblok te kunnen vormen dat de belangen van de zeven andere teams kan doorkruisen. Feitelijk kunnen deze drie teams een beslissende invloed hebben op de totstandkoming van de nieuwe reglementen. Dat overigens niet alleen vanwege hun aantal, maar ook omdat zij zich al vroeg aan het Concorde Verdrag hebben verbonden.

Maar het is niet alleen vanwege de toezegging aan het Wereldkampioenschap dat Bernie Ecclestone een overname van Minardi door Red Bull wel zag zitten. Met de oprichting van een Red Bull Junior-team is het vrijwel zeker dat de Amerikaan Scott Speed al volgend jaar zijn debuut kan maken. Dat komt de Formule 1-baas maar al te goed uit in de onderhandelingen met de Indianapolis Motor Speedway over het al of niet doorgaan van de Grand Prix van de VS. Na het grote fiasco eerder dit jaar lijken de Amerikanen niet bepaald meer warm te lopen voor Formule 1, maar de komst van een Amerikaanse rijder zou de stemming wel eens kunnen doen kantelen.

Tot slot lijkt de eerste, concrete oprichting van een tweede team door dezelfde eigenaren een voorbode voor een verdere verandering van de samenstelling van de Formule 1. Naar verluidt zou ook McLaren inmiddels concrete plannen hebben voor de oprichting van een junior team. Wanneer die ontwikkeling zich zou doorzetten zou dat grote gevolgen hebben voor de sport. Niet alleen vanwege de machtsverdeling tussen de teameigenaren, maar ook omdat de satellietteams in wedstrijden geen neutrale partijen zouden zijn. Iets wat de FIA in dat geval scherp in de gaten zou moeten houden.

In de komende maanden zal steeds meer duidelijk gaan worden over de plannen van Red Bull en de rijders die voor de vacatures in aanmerking zouden komen. Ook voor de rol van teambaas circuleren inmiddels de nodige geruchten. Oud Formule 1-coureur Gerhard Berger zou door zijn landgenoot Dietrich Mateschitz zijn benaderd voor een terugkeer in het paddock, nadat hij eerder al een van de leidende namen was  achter BMW in de Formule 1. Of de Oostenrijker die uitdaging aanneemt, daarover verschillen de meningen.

Zeker is wel dat het er voor Paul Stoddart aan het einde van dit seizoen definitief op zit. De Australiër zegt weinig heil te zien in een verdere betrokkenheid en betwijfelt of Red Bull daar wel op zit te wachten. Eind oktober levert hij de sleutels van de fabriek in Faenza in bij de Red Bull-directie en dan zal een markante periode van twintig jaar in de Formule 1 ten einde zijn. Voor de medewerkers in Faenza betekent de overname een nieuwe kans om met een groter budget een serieuzere rol te spelen binnen de sport. Anderzijds zal het team dat tot op heden altijd typisch Italiaans is gebleven, een aantal forse veranderingen voor de kiezen krijgen en lijkt het ondanks de goede intenties van Red Bull niet te voorkomen dat er in de komende jaren nog wel eens met weemoed zal worden teruggedacht aan dat sympathieke, kleine team met misschien wel de beste instelling van allemaal...

Amper een jaar na de oprichting van Red Bull Racing is een tweede Red Bull team een feit.

Minardi verwierf in de afgelopen twintig jaar een cultstatus in de Formule 1.

Red Bull-eigenaar Dietrich Mateschitz werkte de afgelopen tien jaar zorgvuldig toe naar een belangrijke positie in de racerij.

Paul Stoddart maakte er geen geheim van dat hij het juiste bod op zijn team zou accepteren.

Met Coulthard, Klien en Liuzzi had Red Bull in 2005 een lastig luxeprobleem.

De Cosworth V10 vormt een interessant uitgangspunt om voor het junior team.

Fernando Alonso is een van de coureurs die debuteerden bij Minardi.

Mateschitz staat op zeer goede voet met Bernie Ecclestone en FIA-president Max Mosley.

Een tweede Red Bull-team zou ervoor zorgen dat Scott Speed al volgend jaar kan debuteren.

Gerhard Berger zou hoog op het lijstje staan om het junior team te leiden.